Henk Tiemensma

Rijkswaterstaat


“Wat een uitstraling. Hét voorbeeld dat laat zien dat de mogelijkheden met hout eindeloos zijn.”

 

Henk Tiemensma, senior adviseur bij Rijkswaterstaat is van huis uit een ‘staalman’, maar zijn hart ligt nu bij hout. De realisatie van de in Accoya hout uitgevoerde verkeersbrug over de A7 bij Sneek is een hoogtepunt in zijn carrière bij Rijkswaterstaat. “Wat een uitstraling. Hét voorbeeld dat laat zien dat de mogelijkheden met hout eindeloos zijn. Zo’n constructie is alleen met hout mogelijk!”, aldus Tiemensma. Van het begin af aan is Tiemensma betrokken bij de ontwikkeling van de innovatieve verkeersbrug. De brug heeft een lengte van 34 meter, is 20 meter hoog en geschikt voor zwaar verkeer. “Het had heel wat voeten in aarde. Maar wat een boeiend proces en het resultaat mag er zijn!” Het begon allemaal met een prijsvraag uitgeschreven door de gemeente Sneek, de provincie Friesland en Rijkswaterstaat. De prijsvraag riep architecten op om met iets bijzonders te komen. Het doel was een nieuw icoon te ontwerpen voor de gemeente en dat is gelukt met de keuze voor het ontwerp van Onix Achterbosch Kunstwerken.

Uitdaging en lef
“Ik was meteen enthousiast over het ontwerp. Maar het was wel een enorme uitdaging. Er was lef voor nodig om dit aan te durven. We wisten nog zo weinig van Accoya en zeker niet in een dergelijke constructie.” licht Tiemensma toe. Rijkswaterstaat is vrij behoudend en werkt alleen met beproefde materialen. De brug van Accoya was iets totaal nieuws, maar paste goed bij het overheidsvoornemen voor meer hout in de bouw en infrastructuur. Er volgde een periode van gedegen vooronderzoek om de haalbaarheid van het ontwerp te toetsen. Er is onder meer gekeken naar de sterkteklasse en het gedrag van Accoya, de sterkte van de ingelijmde draadeinden en de stiftvormige verbindingen. De uiteindelijke details zijn zo uitgevoerd dat ongewenste waterindringing door holtes, openingen of capillaire werking voorkomen wordt. “Na drie jaar gedegen vooronderzoek en veel overleg konden we van start. Maar eerst moest er nog een aannemer gevonden worden die het aandurfde.“, vertelt Tiemensma. De uiteindelijke realisatiefase duurde een jaar, waarin samenwerking het sleutelwoord was binnen het bouwteam. Gezien het innovatieve karakter is er tot op het laatste moment gesleuteld aan het concept. Maar het resultaat mag er zijn!



Accoya
Tiemensma vertelt vol trots dat er 600-700 m3 Accoya in de verkeersbrug is verwerkt. “Dit is een gemodificeerde houtsoort afkomstig van de Pinus Radiata (red. Latijnse naam voor Radiate Pine) in Nieuw Zeeland. De snelgroeiende houtsoort is behandeld met acetylzuur om tot de gewenste eigenschappen te komen. Dit is een ecologisch verantwoord proces.” Voor Rijkswaterstaat was het een belangrijke eis dat de brug zo min mogelijk onderhoud vraagt. Onderhoud betekent stremming in het verkeer en is ongewenst. Ook was duurzaamheid een belangrijke eis. De brug moet lang mee gaan. De keuze voor Accoya komt aan alle eisen tegemoet. De levensduur is berekend op 80 jaar en onderhoud is vrijwel niet nodig.

Houten hoogstandje
De verkeersbrug is niet het enige houten hoogstandje van Rijkswaterstaat. “We experimenteren wel vaker met hout.” Zo staan er houten verkeersportalen bij Zonzeel en langs de A9 bij Alkmaar, houten lichtmasten langs de A50 bij Terlet en er is gewerkt aan houten geleiderails. “Hout is een hernieuwbare grondstof en past daarom goed bij de duurzaamheidsdoelstellingen van Rijkswaterstaat.“, legt Tiemensma uit. “Maar je moet het wel goed doen. Voor Rijkswaterstaat is het een harde eis dat het hout uit aantoonbaar duurzaam beheerde bossen komt. Dit betekent dat het hout voorzien is van een keurmerk dat goedgekeurd is binnen het Duurzaam Inkoopprogramma van de overheid. Op www.houtdatabase.nl vindt je per toepassing de mogelijkheden en leveranciers. Mede op verzoek van Rijkswaterstaat is deze database ontstaan.”

Het innovatieve karakter van de verkeersbrug is niet onopgemerkt gebleven. Zo zijn de initiatiefnemers in 2010 uitgeroepen tot de winnaars van de Houtinnovatieprijs. De houtinnovatieprijs maakt onderdeel uit van de Houtprijs die Centrum Hout eens in de twee jaar organiseert om innovaties met hout te stimuleren en belonen.
Gewicht: 
23